Pūnaha Pēki Ārai-raka (ABS)
He hangarau whakapai ake te ABS i ahu mai i te taputapu pērai tuku iho, ā, he momo pūnaha whakahaere haumaru waka me ngā painga o te ārai-paheke me te ārai-raka. Ko te pērai ārai-raka he momo pērai noa kua whakapai ake, kua whakapai ake rānei.
Kua hangaia ngā pūnaha aukati-raka hei ārai i te raka o te parai me te paheke o te wira ina uaua te parai, i runga rānei i ngā mata mākū, pahekeheke rānei, e tāpiri ana i te whānuitanga nui o te haumaru ki te taraiwa o ia rā mā te ārai i te waka kei paheke morearea, ā, ka taea e te taraiwa te pupuri i te mana urungi ina ngana ana ki te mutu. Ehara i te mea ko te mahi aukati ABS anake te rite ki te pūnaha aukati noa, engari ka taea hoki te ārai i te raka o te wira, kia taea tonu ai e te motuka te huri i raro i te āhua aukati, kia mau tonu te ahunga aukati o te motuka, kia ārai i te tirohanga taha me te peka ke, koia te taputapu aukati tino matatau o te motuka me te pānga aukati pai rawa atu.
Ko te pūnaha aukati-raka he ārai i te raka o te wira i te wā e aukati ana, ka puta pea ēnei āhuatanga: ka heke te kaha aukati rori, ka heke hoki te pai o te aukati; ka whakaiti i te roa o te ora o te potae, ina aukati te motuka i te raka o te wira o mua, ka ngaro te kaha urungi o te motuka, ka heke te kaha taha ina raka te wira o muri, ka heke te pumau o te ahunga o te aukati, ka huri tere te motuka ka whiua te hiku, te taha paheke rānei. Ko te pānga o te pūnaha aukati-raka ki te mahi a te waka ka kitea nuitia i roto i te whakaiti i te tawhiti aukati, te pupuri i te kaha urungi, te whakapai ake i te pumau o te ahunga taraiwa me te whakaiti i te pakaru o te potae. Mēnā he āhuatanga ohorere, me pēhi noa e te taraiwa te pēhi i te pēra aukati kia kaha rawa, kaua e tukuna, ā, ko ētahi atu mea ka whakahaerea e te ABS, kia taea ai e te taraiwa te aro ki te whakatau i te āhuatanga ohorere me te whakarite i te haumaru o te motuka.
Ko te whakarāpopototanga o te pūnaha aukati-raka ko ABS, ā, ko te ingoa katoa o te reo Pākehā ko te pūnaha aukati-raka, ko te pūnaha aukati-kirikiri rānei. Tuatahi, ko te "pupuri" e pā ana ki te papa aukati (te hū rānei) me te kōpae aukati (te pahū aukati) me te kore e nekeneke te waku, ka wera te takirua waku i te wā aukati, ka huri te kaha nekeneke o te motuka ki te wera, ā, ka mutu te motuka ki te mutu, ki te whakaroa rānei; Tuarua, ko te raka wira e pā ana ki te motuka i te wā aukati ohorere, kei te tū tonu te wira, kāore e hurihuri, e pā ana ki te motuka i te wā aukati kotahi, kāore te potae e hurihuri ana, ina aukati te motuka, ka hoatu e te motuka he kaha ki te wira kia mutu ai, kia kore ai e taea e te wira te hurihuri tonu, engari he āhua koretake te wira, i muri i te mutunga o te hurihuri o te wira, ka haere tonu te neke whakamua mō tētahi tawhiti i mua i te mutunga ka mutu katoa. Mena kāore ngā wira o mua me muri o te motuka i te rārangi tika kotahi, nā te koretake, ka neke ngā wira o mua me muri ki ō rātou mua. E ai ki te whakamātautau o te aukati i te rohe o te potae, kāore e taea e te potae te pupuri i te taha ina kua mākū te aukati raina, ā, ka uaua ki te waka te whakahaere i te taha. Pēnei, ka rere ngā wira o mua me muri i ngā taha e rua, ā, ka kore e taea te whakahaere te huri (yīrere) o te waka, ā, ka whiua te hiku o te waka. I tēnei wā, kāore he pānga o te wira urungi o te waka, ka ngaro katoa te mana whakahaere o te waka, ki te tino kino te āhuatanga, tera pea ka hurihia te waka, ka puta he aituā waka me ētahi atu tūponotanga.
Mena kua raka katoa ngā pēraki, ka whakawhirinaki noa tēnei huringa pūngao ki te waku i waenganui i te potae me te whenua. E rua ngā momo waku: te waku hurihuri me te waku reti, ko te tauwehenga waku ka whakawhirinaki ki te awe o te haumākū maroke o te rori, ka piki haere te waku o te wira pēraki me te whenua, ka nui ki tētahi wāhi nui i muri i te huri mai i te hurihuri ki te waku reti. Ka heke haere te kaha waku reti, nō reira me whakamahi te ABS i te kaupapa o tēnei pihi waku hei whakatika i te kaha waku o te wira i tēnei tihi, kia whakaitihia ai te tawhiti pēraki. Ka nui te waku ka wera te rapa o te potae, ka memeha te mata pa, ka whakapotohia te tawhiti pēraki, engari ka tere ake te pakaru o te taha paheke.
Ko te Pūnaha Pēki Ārai-raka (ABS) tētahi o ngā kaupapa rangahau o te whakahaere i ngā hihiri roa o te waka. Ko te pēki ārai-raka, e ai ki te ingoa, he ārai i te pēki kotahi o te waka, mā te whakamahi i te pēki wā-poto. E pā ana ki te whakatikatika aunoa o te taipana pēki (te kaha pēki wira) e pā ana ki te wira i te wā e pēki ana hei ārai i te raka o te wira ina nui te taipana pēki; I taua wā anō, ka taea e te pūnaha ABS hou te whakatau i te tere paheke o te wira i te wā tūturu, me te pupuri i te tere paheke o te wira i roto i te pēki kia tata ki te uara tino pai. Nō reira, ina mahi te pūnaha ABS, e kore te taraiwa e ngaro te mana whakahaere o te urungi o te waka nā te raka o te wira o mua, ā, ka iti ake te tawhiti pēki o te waka i te raka o te wira, kia tutuki ai te pai o te pēki me te whakaiti i te kaha pānga ina puta te aituā.
